ابن خلدون ( مترجم : آيتى )

739

تاريخ ابن خلدون ( فارسي )

او بود . سلطان نيازهايش برآورده بود و براى پيروان و لشكريانش راتبه و مواجب معين كرده بود . سلطان برقوق الملك الظاهر ، در آخر جمادى الاولاى همان سال وارد دمشق شد . جلبان نايب حلب را اشارت كرده بود كه به ناحيهء فرات رود و عرب و تركمان را بسيج كند و در آنجا مترصد دشمن بماند . چون به دمشق رسيد جلبان بيامد و او را از اوضاع و احوال لشكر خود و دشمن آگاه نمود و براى انجام اوامر او بازگرديد . سلطان به سردارى كمشبغا الحموى اتابك و بكلمش [ 1 ] امير سلاح و احمد بن يلبغا [ 2 ] لشكرى به ياريش فرستاد . دشمن سرگرم محاصرهء ماردين بود و پس از چند ماه ماردين را تصرف كرد . لشكريان تيمور در آن نواحى كشتار و تاراج به راه انداختند . قلعهء شهر ماردين در برابر او نيك پايدارى مىكرد . تيمور از آنجا راهى بلاد روم شد . به قلعه‌هاى كردان رسيد . سپاهيانش همه را غارت كردند و آن نواحى را زير پى سپردند . سلطان برقوق در اين روزها - يعنى شعبان سال 796 - در دمشق بود و خود را براى حمله آماده مىساخت . و اللّه ولى الامور . در اينجا تاريخ دولت ترك را تا به امروز به پايان آوردم و كس نداند كه فردا چه خواهد شد . و اللّه مقدر الامور و خالقها . خبر از دولت بنى رسول از موالى بنى ايوب كه پس از ايشان در يمن حكومت مىكردند و آغاز كار و سرانجام احوالشان پيش از اين گفتيم كه چگونه بنى ايوب بر يمن مستولى شدند و واليانى پىدرپى به آن ديار فرستادند تا آنگاه يكى از نوادگان الملك المظفر شاهنشاه بن ايوب به نام سليمان بن سعد الدين شاهنشاه ( ثانى ) در آنجا به امارت رسيد . او در سال 612 در ايام الملك العادل دست به شورش زد . الملك العادل ابو بكر بن ايوب پسر خود الملك الكامل را كه خليفهء او در مصر بود فرمان داد كه پسر خود الملك المسعود يوسف را به يمن فرستد . يوسف برادر الملك الصالح بود و به تركى اتسز [ 3 ] يا اقسيس [ 4 ] لقب داشت و ما در گذشته در معنى اين لقب سخن گفتيم . الملك المسعود برفت و يمن را از سليمان بستد و او را بند برنهاد و به مصر فرستاد . سليمان در سال 647 در جنگ با فرنگان كشته شد . الملك العادل در سال 615 درگذشت . پس از او پسرش الملك الكامل به جايش نشست و او بار ديگر الملك المسعود يوسف را بر امارت يمن ابقا كرد . الملك المسعود در سال 619 به حج رفت . از اخبار اين سفر آنكه علمهاى خود را بر علمهاى خليفه مقدم داشت و ما در اخبار دولت ايشان آورديم . در سال 620 امير مكه حسن بن قتاده از بنى مطاعن يكى از بطون بنى حسن بود . آهنگ قتال او كرد . الملك المسعود او را شكست داد و مكه را بگرفت و براى آن والى معين كرد

--> [ ( 1 ) ] متن : تلكمش . [ ( 2 ) ] متن : بيبقا . [ ( 3 ) ] متن : اطس . [ ( 4 ) ] متن : اقسنس .